Thuế là gì? Các loại thuế phổ biến hiện nay tại Việt Nam

124

Thuế là một khái niệm được đề cập rất nhiều trong cuộc sống hàng ngày, đó là khoản tiền mà chúng ta phải đóng góp cho quốc gia để duy trì các hoạt động của chính phủ.

Tuy nhiên, để hiểu rõ hơn về thuế và vai trò của nó đối với cuộc sống, chúng ta cần phải tìm hiểu kỹ hơn về các loại thuế, cách tính thuế và các quy định liên quan.

thue la gi

1. Thuế là gì?

Thuế là khoản tiền mà người dân hoặc doanh nghiệp phải đóng góp cho ngân sách nhà nước. Thuế là nguồn tài chính quan trọng để nhà nước có thể cung cấp các dịch vụ công cộng cho người dân và phát triển đất nước.

Thuế có thể được thu dựa vào nhiều mục đích khác nhau như thuế thu nhập, thuế giá trị gia tăng, thuế đất đai, thuế tiêu thụ, và nhiều loại thuế khác.

Mặc dù thuế có thể là một gánh nặng đối với một số người, nhưng đóng góp thuế là một trách nhiệm cũng như nghĩa vụ của mỗi công dân và doanh nghiệp để đóng góp vào sự phát triển của đất nước và cải thiện chất lượng cuộc sống của cộng đồng.

Việc hiểu và tuân thủ các quy định về thuế là rất quan trọng để tránh các khoản phạt và tránh rủi ro pháp lý.

2. Các loại thuế phổ biến tại Việt Nam hiện nay

cac loai thue o viet nam

Tại Việt Nam, thuế được phân loại tùy theo từng trường hợp nhất định bao gồm:

  • Thuế thu nhập cá nhân: Được áp dụng đối với thu nhập của cá nhân từ các nguồn khác nhau như lương, tiền lãi, cổ tức, thưởng, đầu tư…
  • Thuế giá trị gia tăng (VAT): Được áp dụng đối với hàng hóa và dịch vụ khi tiêu dùng hoặc sử dụng trong sản xuất.
  • Thuế doanh nghiệp: Được áp dụng đối với thu nhập của các doanh nghiệp và tổ chức.
  • Thuế bất động sản: Được áp dụng đối với giá trị các bất động sản như nhà ở, đất đai,..
  • Thuế tiêu thụ đặc biệt: Được áp dụng đối với một số mặt hàng đặc biệt như xăng dầu, thuốc lá, rượu bia,…
  • Thuế nhập khẩu: Được áp dụng đối với hàng hoá nhập khẩu vào Việt Nam.
  • Thuế xuất khẩu: Được áp dụng đối với hàng hoá xuất khẩu ra nước ngoài.
  • Thuế môn bài (hiện nay được gọi là lệ phí môn bài): Các tổ chức và cá nhân kinh doanh thường xuyên hoặc buôn từng chuyến hàng đều phải nộp.
  • Thuế tài sản: Được áp dụng đối với tài sản như ô tô, xe máy, tàu thuyền,..
  • Thuế sử dụng đất nông nghiệp: loại thuế gián thu được đánh vào việc sử dụng đối với mục đích sản xuất nông nghiệp. 
  • Thuế nhà đất: là loại thuế gián thu và đánh vào đất công trình, đất ở. Đối tượng phải thực hiện nghĩa vụ nộp thuế là các tổ chức, cá nhân nào có quyền sử dụng đất. 
  • Thuế tài nguyên: đây là loại thuế nhằm điều tiết thu nhập về hoạt động khai thác cũng như sử dụng tài nguyên của đất nước. 
  • Thuế bảo vệ môi trường: là hình thức thuế gián thu đánh vào sản phẩm hàng hóa không có lợi với môi trường nhằm  bảo vệ môi trường.

3. Đặc điểm của thuế

Thuế là một khoản tiền mà người dân hoặc doanh nghiệp phải đóng góp vào ngân sách nhà nước để phục vụ cho việc hoạt động của chính phủ và các dịch vụ công cộng, như giáo dục, y tế, an ninh, vệ sinh, giao thông.

Tuy có rất nhiều loại thuế khác nhau nhưng các loại thuế vẫn mang những đặc điểm chung nhất định như sau:

  • Bắt buộc: Thuế là một khoản chi phí bắt buộc mà người dân hoặc doanh nghiệp phải trả cho nhà nước, dù họ muốn hay không.
  • Thể hiện sự công bằng: Thuế được tính theo nguyên tắc của sự công bằng, nghĩa là người có thu nhập cao sẽ phải đóng nhiều hơn so với những người có thu nhập thấp hơn.
  • Có tính kỳ hạn: Thuế được định kỳ thu và thường được tính theo năm.
  • Đóng góp vào ngân sách nhà nước: Khoản thuế thu được sẽ được sử dụng để chi trả cho các chương trình và dịch vụ công cộng, hỗ trợ phát triển kinh tế, xã hội và giáo dục, đầu tư cơ sở hạ tầng và phát triển kinh tế vùng.
  • Phân loại thuế: Có nhiều loại thuế như thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế môi trường, thuế bất động sản, thuế nhập khẩu v.v. mỗi loại thuế có cơ chế và mức độ đóng góp khác nhau.

4. Vai trò của thuế với kinh tế, xã hội

Thuế có vai trò quan trọng đối với kinh tế và xã hội. Dưới đây là những vai trò chính của thuế:

  • Cung cấp nguồn kinh phí cho các hoạt động của nhà nước: Thuế là nguồn kinh phí quan trọng giúp chính phủ có đủ tài chính để thực hiện các nhiệm vụ của mình bao gồm đầu tư công, giáo dục, y tế, quốc phòng và phát triển kinh tế.
  • Cải thiện phân bố tài nguyên: Thuế có thể được sử dụng để phân phối tài nguyên một cách bình đẳng hơn. Khi người giàu phải đóng nhiều thuế hơn so với người nghèo, các nguồn tài nguyên sẽ được phân phối một cách công bằng hơn.
  • Ứng phó với lạm phát: Thuế có thể được sử dụng để kiềm chế lạm phát bằng cách giảm tiêu dùng và giảm sự tăng giá của các sản phẩm.
  • Khuyến khích hoạt động kinh doanh: Thuế cũng có thể được sử dụng để khuyến khích các hoạt động kinh doanh bằng cách giảm thuế hoặc cung cấp các khoản khấu trừ thuế đặc biệt.
  • Điều tiết lưu thông tài chính: Thuế có thể được sử dụng để điều tiết lưu thông tài chính trong nước và quốc tế.

Thuế là một yếu tố quan trọng trong hoạt động kinh tế và xã hội. Nó cung cấp nguồn kinh phí quan trọng cho hoạt động của chính phủ và cải thiện phân bố tài nguyên. Ngoài ra, thuế cũng có thể được sử dụng để khuyến khích hoạt động kinh doanh và điều tiết lưu thông tài chính.

Trong bài viết này, chúng ta đã tìm hiểu về khái niệm thuế, các loại thuế và cách tính thuế. Thuế là một phần quan trọng của hệ thống tài chính của một quốc gia, đóng góp không nhỏ cho sự phát triển kinh tế và xã hội của đất nước.

Để đảm bảo sự công bằng và minh bạch trong việc thu thuế, chúng ta cần cùng nhau đóng góp ý kiến và tuân thủ đúng các quy định liên quan.